Goedkeuring

We zitten goed en wel op de koningsblauwe pluche stoelen in de grote zaal van het Academiegebouw, als mijn telefoon trilt. Een whatsapp bericht van onze dochter. Dat kan ik nog net lezen en beantwoorden voordat de introductiedag voor ouders van aankomende studenten aan de RuG begint.

Mogen we een eitje bakken

Ga je gang wel alles opruimen

Onze dochters van bijna twaalf vragen bijna overal goedkeuring voor. We hebben thuis natuurlijk bepaalde regels. Toch proberen we hier flexibel mee om te gaan en we proberen ze eigen initiatief en verantwoordelijkheid bij te brengen.

Het vragen van goedkeuring zal ergens vandaan komen. Zijn we te streng? Durven ze niet zelf beslissen? Weten ze niet zeker of het wel mag? Zijn ze bang dat we boos worden als ze iets ongevraagd doen?

Het vragen van goedkeuring gebeurt vooral als wij niet thuis zijn. Een greep uit de whatsapps die we dan krijgen.

Mogen wij Merlin kijken

Mogen we er nog een kijken

Mag ik pannenkoeken bakken als we niks weten te eten

Mogen we zo’n choco koekje

Oké en mogen J J M en H ook want die komen net binnen gelopen

Op het werk doen we hetzelfde. Goedkeuring vragen. We gaan zelfs een stap verder. Het bewijs van goedkeuring slaan we het liefst ergens op. Om narigheid achteraf te voorkomen. Om bewijs te hebben. De whatsapps van onze kinderen gooien we regelmatig weg.

Een kwartiertje later trilt mijn telefoon opnieuw. We zitten juist een interessant filmpje te kijken over hoe mooi de stad Groningen is. Toch even stiekem lezen.

Mmmmmm lekker ondbijtje

Gelukkig hebben ze meer gedaan dan een simpel eitje bakken. En dat zonder goedkeuring te vragen.

Spookstad

Ik ben een oude man. Volgende week hoop ik 89 te worden. Dit is mijn laatste opgeschreven verhaal. Voor mijn klein- en achterkleinkinderen. Er zitten meer verhalen in mijn hoofd, maar ik laat ze daar. Ik heb geen energie ze op te schrijven.

Vorige week zijn de laatste kubieke meters kampgas gewonnen. Het definitieve einde van de mooie provincie van mijn jeugd. De KGB, Kamps GasBedrijf, zal haar laatste kleine vestiging terugtrekken uit het gebied. De hekken zullen voorgoed gesloten worden.

Ik heb een goed leven gehad. Begin jaren twintig ben ik afgestudeerd aan de Rijks Universiteit Groningen. Jarenlang heb ik als bioloog gewerkt en uiteindelijk ben ik in Australië terecht gekomen. Ik merk nu ik ouder word dat de herinneringen aan mijn jeugd sterker worden. Terugkeren naar Nederland zal ik niet. Mijn leven is hier.

In 2017 al begon de Grote Evacuatie. Door de NAM, de Nederlandse Aardolie Maatschappij, de Nederlandse regering en het Provinciaal Bestuur van Groningen gefinancierd. Dit betekende het einde van de NAM in 2028. En het bracht Nederland in een nieuwe, desastreuze crisis. Dat de failliete NAM-boedel in datzelfde jaar tijdens het kabinet Kamp 3 werd overgenomen door de KGB was geen toeval. Het uitkopen van de bewoners van de provincie Groningen kostte honderden miljarden.

Mijn ouders en wij woonden in de stad, dicht bij het centrum. Het omstreden Groninger Forum is in 2017 in gebruik genomen, maar 5 jaar later al weer gesloten. Het was een fiasco. Tot het einde van de jaren dertig konden mijn ouders in de stad blijven wonen. De evacuatie begon in de risicogebieden in het noordoosten van de provincie. Velen uit die regio hebben een nieuw bestaan opgebouwd in Drenthe, Overijssel en zelfs Duitsland. Daarna was het westen aan de beurt. In die periode kreeg Friesland er vele duizenden bewoners bij.

Ten slotte de stad. Onze mooie stad Groningen met d’Olle Grieze, die steeds meer op de toren van Pisa ging lijken en uiteindelijk het loodje moest leggen. Nogal cynisch dat de Martinitoren in zijn val het Groninger Forum naar de ondergang meenam. De kenmerkende open bol rolde en stuiterde door de Oosterstraat, over het Zuiderdiep en belandde uiteindelijk in het verbindingskanaal vlak voor het Groninger Museum. Daar ligt zij nu, veertig jaar later, als het mooiste stuk dat het museum ooit gehad heeft. Een herinnering aan vervlogen tijden.

De meeste mensen uit de stad vonden hun toekomst in nabije steden, zoals Assen, Zwolle, Leeuwarden, Deventer. Mijn ouders kwamen in Arnhem terecht, waar hun getrouwde leven aan het einde van de twintigste eeuw ooit begon. Een mooie omgeving, hoog, droog en veilig. Geen gas in de grond.

Kamps GasBedrijf en de provincie Groningen zullen ophouden te bestaan. De gasvelden zijn uitgeput. De Nederlandse bevolking ook. Het is tijd voor vernieuwing. Totale vernieuwing. Het heeft te lang geduurd. Mijn generatie en die van mijn kinderen kunnen het niet meer. De beurt is aan mijn achterkleinkinderen en hun kinderen.

Ik ben een tevreden man. Ik hoop volgende week 89 te worden.

Rare man op de trap

Ik hoor papa lopen op de trap

Naar beneden

Het is één uur

Het licht gaat aan

Een streep onder mijn deur

De wc wordt doorgespoeld

En nog een keer

En nog een keer

De douche gaat aan

Het licht gaat uit

Ik hoor papa lopen op de trap

Naar boven

Ik hoor iemand lopen op de trap

Hij heeft een vreemde stem

Het is twee uur

Ik klop op de muur

Jij komt

Dat is de afspraak

Wij horen iemand lopen op de trap

Naar beneden

Het is een rare man

Het is drie uur

Jij blijft aan mijn kant van de muur

Dat is de afspraak

Vrije Partnerkeuze

‘Meneer Jozefs, bedankt voor het wachten. Ik heb het voor u nagevraagd. De door u gewenste datingsite zit niet in het contract. U kunt alleen kiezen uit de door ons gecontracteerde LiefEnLeed partnersites.’

‘Ja, maar……’

‘En dat is natuurlijk breed gecommuniceerd vorig jaar in 2026, toen de nieuwe LiefEnLeed verzekeringswet door de Eerste Kamer is aangenomen.’

‘Dan ga ik toch maar overstappen. Bedankt. Goedemiddag.’

In 2019 werd de nieuwe LiefEnLeed (LEL) verzekeringswet geïntroduceerd. Deze wet bepaalde dat iedereen verplicht is een LEL-verzekering af te sluiten. Het grondrecht van vrije partnerkeuze werd in deze wet verankerd.

Maar net als in de zorgverzekeringswet van 2015, waarin de vrije artsenkeuze werd beperkt, wilde het kabinet in 2025 de vrije partnerkeuze aan banden leggen. Ondanks hevige protesten werd de nieuwe wet in 2026 aangenomen. Het gevolg is dat nu de hoogte van de vergoeding voor ingekocht LiefEnLeed afhangt van contractuele afspraken. De verzekeringsmaatschappijen hebben de macht in handen en controleren in hoge mate waar wij als burgers onze LEL-partners halen. Dit is een verontrustende ontwikkeling. Bovendien is het eigen risico verhoogd tot €15.000 per kalenderjaar.

Ons advies is om uw keuze voor een verzekeringsmaatschappij weloverwogen te maken. De keuze voor een huispartner blijft vrij, maar voor specialisten gelden de polisvoorwaarden en de contractafspraken. En deze kunnen per maatschappij behoorlijk verschillen. Let vooral op de volgende vier grootste specialistische partnergroepen:

• Voortplantingspartners
•  Opvoedingspartners
• Verzorgingspartners
• Vrijetijdspartners

‘Goedemorgen, dé LiefEnLeed partnersite voor hoogopgeleiden, met Anja. Hoe kan ik u helpen?’

‘Goedemorgen, met Jozefs spreekt u, klantnummer 45888433. Ik zoek een opvoedingspartner voor twee jaar.’

‘Moment, meneer Jozefs, ik pak uw gegevens er even bij. Ja, ik zie het. Vorig jaar heeft u een voortplantingspartner gehad. Was u daar tevreden over?’

‘Ja, erg tevreden. Is allemaal vlekkeloos verlopen, figuurlijk gesproken dan. Haha.’

‘Erg leuke woordspeling, meneer Jozefs. Voor twee jaar zei u? Dat kan. Zullen we de specificaties samen doorlopen? Ik zie dat u een huispartner heeft. Deze voldoet niet aan uw wensen voor de opvoeding?’

‘Niet echt. Ze doet het uitstekend voor de huis-, tuin- en keukenzaken. Van opvoeden heeft ze niet veel kaas gegeten.’

‘Prima. Ik zal u zo spoedig mogelijk een shortlist van opvoedingspartners sturen, waaruit u dan uw keuze kunt maken. U weet dat u een eigen risico van €15.000 per kalenderjaar moet betalen?’

‘Ja, dat weet ik. O ja, ik wil ook graag een vrijetijdspartner voor drie weken in de zomervakantie. Mijn huispartner houdt niet van kamperen.’

Stuwmeer

Gelukkig hebben we een stapel dvd’s meegenomen. Merlin seizoen 1, de remake van V voor de kinderen. Voor ons The Sandhamn Murders en Real Humans seizoenen 1 en 2. Wij zijn verslaafd aan Scandinavische series de laatste jaren. Op de tv in het appartement kunnen we alleen de landelijke en regionale zenders ontvangen. Zonder ondertiteling is het niet voor iedereen gemakkelijk te volgen.

Er is geen Wi-Fi en als ik een sms naar mijn ouders wil sturen om te melden dat we gezond en veilig zijn aangekomen, moet ik 200 meter richting het dorp lopen. De laptop hadden we net zo goed thuis kunnen laten.

Tussen Kerst en Nieuwjaarsdag knijpen we er vijf dagen tussenuit. Lekker, ruim twee weken vrij. Ik ben toch gedwongen mijn stuwmeer aan verlofdagen op te maken. Niet dat ik daar ooit een probleem mee heb. Ik heb eerder dagen te kort dan dat ik overhoud. Aan het einde van het jaar ligt mijn stuwmeer droog.

Het sneeuwt en het is ijzig koud. Ideale omstandigheden om te wandelen in de heuvels. Met rode wangen vervolgens aan de warme chocolademelk ergens in een restaurantje. ’s Avonds eerst lekker eten en dan dvd’s kijken. De voeten met dikke sokken tegen de radiator. Hier is geen vloerverwarming. Als afsluiting van de dag even naar het dorp lopen om te checken of er nog sms’jes zijn. Nog geen vijf uur rijden van huis en het voelt als het einde van de wereld.

De Edersee is een stuwmeer. Gelegen in een prachtige omgeving wordt de rivier de Eder in zijn loop tegengehouden door een stuwdam. Grote turbines aan de voet van de dam zorgen voor de opwekking van energie. In 1943 werd de stuwdam door een bombardement van de Britten verwoest. Een vloedgolf met golven van zes tot acht meter spoelde door de vallei tot wel 30 km stroomafwaarts, een leeg stuwmeer achterlatend.

Om constant energie op te wekken moet de Edersee vol zijn. Mijn verlofstuwmeer is leeg. De energie is uitgeput. 2015 is begonnen. Een nieuwe voorraad verlofdagen ligt klaar.

Gelukkig maar.

Bezit

Onze buren rechts hebben een heggenschaar. Een oudje, dat gewoon zijn werk doet. Niets bijzonders. Wij hebben, toen we in dit huis kwamen wonen, een nieuwe heggenschaar gekocht. Van een goed merk, met uitschuifbare handgrepen, zodat we de vervelende hoeken goed kunnen bereiken. Onze buren aan de linkerkant hebben een elektrische heggenschaar. Met groot gemak glijdt deze door de heg. Hij maakt wel veel lawaai en mist de charme van de knipbeweging. Deze buren wonen op de hoek en hebben meer heg dan wij en onze rechterburen.

Met onze buren delen wij de heggen. Wij delen niet onze heggenscharen. We bezitten elk onze eigen. Maximaal vier keer per jaar worden de heggen bijgeknipt. Dan worden de drie scharen uit de kast of de schuur gehaald.

Onze buren links hebben een handbediende grasmaaier. Wij ook. Onze rechterburen hebben een elektrische. We snappen niet zo goed waarom. Hun gazon is niet groter dan het onze. Wij hebben een elektrische grasknipper. Om de randjes keurig bij te houden. Dat dan weer wel.

Wij delen niet onze gazons en dus ook niet onze grasmaaiers.

Op mijn werk hebben we flexwerkplekken. Van een aantal gebouwen worden de huurcontracten opgezegd. We werken meer thuis en delen onze werkplekken. Eigen spullen laten we niet op de bureaus achter. Morgen kan er wel iemand anders zitten. Laptops kunnen ’s avonds worden meegenomen of veilig opgeborgen in een kluis met pincode. De kluisjes worden gedeeld. Er zijn niet genoeg voor iedereen.

Mijn werkgever moet de kosten in bedwang houden. Op de kleintjes letten. Hij streeft naar minder bezit. Werknemers moeten vaker zelf voor de benodigde spullen zorgen. Het bring-your-own-principe.

Misschien is het de leeftijd. Vroeger wilde ik eigen dingen. Zelf voor gespaard, zelf gekocht. Maar de spullen stapelen zich op en drukken op mijn schouders. Ik wil streven naar minder bezit. Wat mijn werkgever kan, kan ik zelf thuis ook. Ik weet nog niet zo goed hoe ik het moet aanpakken. Een praatje met de buren kan geen kwaad.

Wij hebben een Kärcher terrasreiniger met hogedrukspuit. Hooguit eens per jaar wordt hij gebruikt. Ook handig om de fietsen schoon te maken of de wielkasten van de auto.

De buren mogen hem wel lenen.

Levensloop Top10 (1)

klik om te luisteren

1963 The Marvelous Toy - Tom Paxton

Tijdens de eerste jaren van mijn leven in Canada was muziek belangrijk.

Mijn voorliefde voor folk is toen begonnen. Ik groeide op met Peter, Paul & Mary en Ian & Sylvia. Ik heb de lp’s onder mijn hoede.

Ook heb ik een singletje, ruim 50 jaar oud, van Tom Paxton met het liedje The Marvelous Toy. Als ik het nu hoor, dan kan ik het nog feilloos meezingen.

Dit is een live versie door Peter, Paul & Mary.



Ik schreef er dit gedicht bij.

Wee little lad

Het schokt en rijdt

langs stoel en kast

proest en glijdt

verrast

mij telkens weer

ik zing mee

woord voor woord

het plaatje

heb ik zeker wel

tienduizend keer
gehoord

(c) gepubliceerd in 'Magische blaadjes', 2013; Boekscout.nl