Zeester

Het zand kriebelt tussen mijn nappen. De zon schijnt lekker fel op mijn huid. Af en toe komt er verkoeling door de wind en de schuimende uitlopers van de rollende golven. Een aangename verandering. Ik voel een transformatie in mijn lijf. Te lang heb ik afgewacht. Te lang heb ik elke dag hetzelfde gedaan. Nu is het tijd, het juiste moment. Ik ben niet de enige. Om mij heen liggen tientallen familieleden en vrienden. Samen staan we sterk en kunnen we de verandering, deze stap in de evolutie van onze soort, gestalte geven.

‘Op een dag liep een filosoof over het strand toen hij een figuur zag die in de verte leek te dansen. Toen hij dichterbij kwam, zag hij dat het een jongeman was die iets opraapte en voorzichtig in de zee gooide. Hij liep naar de man toe en vroeg: "Wat ben je aan het doen?" De jongeman zei: "Ik gooi zeesterren terug in de zee. De zon schijnt al en het wordt eb. Als ik ze niet teruggooi, gaan ze dood."

"Maar jongeman," zei de filosoof, "besef je wel dat er kilometers en kilometers strand is vol met zeesterren? Dus die paar die jij teruggooit maken echt geen verschil!"

Nadat hij beleefd had geluisterd, raapte de jongeman er nog een op en gooide de zeester in de branding. Hij glimlachte naar de filosoof en zei: "Voor deze heb ik een verschil gemaakt".’

Naar: “The Star Thrower” van Loren Eiseley

Hé, wat gebeurt er? Ik hoor angstige kreten van soortgenoten om mij heen. Paniek maakt zich van ons meester. Plotseling verdwijnt het zand onder mijn armen en zweef ik hoog in de lucht. Na een paar tellen raak ik hard het wateroppervlak. Mijn gevoelige nappen doen pijn. Ik zak naar de bodem en blijf verward liggen. Ik ben terug in zee.

***

Het verhaal van de zeester van Loren Eiseley kom ik de laatste tijd regelmatig tegen op het internet. Het wordt als voorbeeld gebruikt om aan te tonen dat het mogelijk is om als individu het verschil te maken. Het zette mij aan het denken. In eerste instantie dacht ik: Ja, die jongeman maakt inderdaad het verschil door een paar zeesterren terug in zee te gooien.

Maar wat nu als ik die ene zeester ben die zojuist heeft besloten een verandering te willen doormaken, mijn droom te willen leven? En dat ik daarvoor de zee wil verlaten en op het strand wil liggen? De jongeman in het verhaal heeft mij niet gevraagd waarom ik op het strand lig. Hij gaat ervan uit dat ik graag terug in zee wil. Hij denkt een goede daad te verrichten, maar hij bereikt het tegenovergestelde.

Ik moet opnieuw beginnen.

***

Ik bevat nauwelijks wat me is overkomen. Ik voel me teruggeworpen, niet begrepen. Voorzichtig betast ik mijn lichaam. Alles zit er nog aan. Ik wil me niet laten ontmoedigen. Ik heb A gezegd en nu is het tijd om B te zeggen. Ik maak me los van de bodem. De stroming voert mij geleidelijk terug naar het strand.

Twee golven vooruit, één achteruit en weer twee vooruit.

Eén achteruit, twee vooruit.

Linkse gekkie

Ik ben een linkse gekkie. Tenminste, als ik alle felle reacties op de social media moet geloven. Wij zijn van de pot gerukt. Ik indoctrineer en hersenspoel mijn kinderen, samen met de docenten van hun school. Ik span mijn kinderen voor mijn karretje. Zelf weten ze niet waar ze mee bezig zijn. De klimaatstaking is een complot van de linkse gekkies.

Ik moet mijn kinderen beter opvoeden. Ze mogen niet met het vliegtuig op vakantie, maar met de fiets naar Drenthe. Ze moeten hun mobieltjes en i-pads een maandje inleveren. Ze mogen maximaal twee minuten douchen per dag en dan niet drie handdoeken gebruiken. Ze moeten ook veel minder vlees eten, het liefst helemaal geen vlees. Ze moeten veganist worden. En als ze willen spijbelen of staken, dan moeten ze dat maar op zaterdag doen, op hun vrije dag. De kinderen moeten de uren inhalen en de ouders moeten gestraft worden. Als mijn kinderen gaan staken, dan zullen ze dat later wel in hun eigen portemonnee gaan voelen.

Mijn kinderen reizen naar Den Haag met de trein. Ze vertrekken uit Groningen om 09:18 uur en komen om 11:50 uur aan. Ze reizen op twee groepskaarten en die zijn pas na 9 uur geldig. Ze betalen de kaartjes zelf. Ze hebben een donatie gekregen van een enthousiaste tante. Enthousiast over hun initiatief, niet per se over het spijbelen zelf. Ze hebben met elkaar twee spandoeken gemaakt met pakkende teksten, die ze van het internet hebben gehaald. Ze zijn hun mening aan het vormen. Ze vragen ons. Ze overleggen met elkaar. Ze nemen actie. Gelukkig zijn hun breinen pas op hun 25^e volgroeid.

Ik spijbelde vroeger ook, van Godsdienst. Ik was een jaar of 17. Magister bestond niet. We fraudeerden met het klassenboek. Valsheid in geschrifte. We kwamen ermee weg en de docent liet het erbij zitten. We gingen naar het dichtstbijzijnd café om te biljarten. Daarna frikandellen speciaal eten in de cafetaria op de hoek. We dachten geen moment aan het klimaat.

Ik ben trots op mijn kinderen.

Toboggan

De eerste keer

Neemt hij ons mee

Door de metershoge

Verse sneeuw

Op een toboggan

Glijden wij van de steile

Helling naar beneden

Zoals de Innu en Cree

Op een reddingslee

Langs de steile trap

Bewijzen wij hem

De laatste eer

A toboggan is a simple sled which is a traditional form of transport used by the Innu and Cree of northern Canada.

© 2018, John Koster

Boek

Mijn vingers

Bespelen metalen toetsen

Mijn voeten de pedalen

Loden letters vallen

In netjes uitgelijnde rijen

Vormen zinnen, paragrafen

Herinneringen hebben

Met penseelgekrulde kapitalen

Het boek van mijn leven gevuld

Mijn vingers

Bespelen ivoren toetsen

Mijn voeten de pedalen

Ik trek alle registers open

Volle violen klinken

Trompetten schallen

Partituren hebben

Met sleutels en mollen

Het boek van mijn leven gevuld

Van Uw hand is het slotakkoord

U heeft het laatste woord

Nu kan ik

Het boek van mijn leven

In vertrouwen aan U geven

(c) John Koster, augustus 2017, bij het overlijden van mijn vader

Eerlijkheid

Een jaar geleden bezocht hij een informatiedag van de Nationale Reserve, in defensietermen NatRes. Hij wilde meer dan alleen vakkenvullen bij de supermarkt. Nieuwe uitdagingen aangaan. Fysiek bezig zijn. Hij wilde iets betekenen voor de maatschappij. Misschien had hij een te romantisch beeld voor ogen. Voor hem was het een eerlijke wens.

NatRes vertelde hem dat hij kon solliciteren.

Dat deed hij.

Hij ontving een pakket met vragenlijsten, die naar eer en geweten moesten worden ingevuld en geretourneerd.

Dat deed hij.

De beantwoorde vragen zouden dienen als achtergrond voor een antecedentenonderzoek. Niet alleen van hemzelf. Ook van zijn vriendin, ouders, zussen, grootouders, ooms en tantes, vrienden. NatRes wil weten wat voor vlees ze in de kuip krijgen. Ze wil risico’s vermijden.

Hij wilde geen informatie achterhouden of verdraaien. Eerlijkheid, daar ging het om. Want eerlijkheid duurt het langst. Voor het beantwoorden van een aantal vragen ging hij bij zijn ouders te rade. Was hij ooit in aanraking gekomen met de politie? Hij had ja geantwoord. Hij was een keer aangehouden omdat hij ’s avonds zonder licht fietste.

Maandenlang hoorde hij niets. Hij belde en mailde. ‘Ja, we zijn met uw dossier bezig,’ werd er geantwoord. ‘We hebben het druk, personeelsproblemen. U hoort van ons.’

Eind augustus overleed zijn opa. Vrij plotseling en onverwacht. Hij had er veel verdriet van. Oprecht verdriet.

Eindelijk werd hij uitgenodigd voor gesprekken en onderzoeken. Het overlijden van zijn opa kwam ook ter sprake. Hij was er eerlijk over. Het overlijden van zijn opa deed hem verdriet. Aan het einde van de dag kwam de uitslag.

NatRes trok de conclusie dat de psychologische onderzoeken hadden uitgewezen dat hij niet goed kan handelen in stressvolle situaties. Dit bleek uit de manier waarop hij was omgegaan met de dood van zijn opa. Hij had nog aangegeven dat het verdriet voor hem geen stress betekende. Verdriet is iets anders dan stress.

Eerlijkheid heeft hem de das omgedaan.

Laatste Mens

Maan zou een springplank zijn. Naar Mars. Misschien Venus of een maan van Jupiter. Verder weg durfden we niet kijken. Wel kijken en dromen, maar niet gaan. Honderd jaar hebben we het geprobeerd. De eerste poging tot kolonisatie van Mars in 2031 was een mislukking. Na drie jaar overleven in een biobubbel moesten de dertig pioniers noodgedwongen terugkeren naar Aarde. De tweede missie in 2054 werd vanaf Maan ondernomen. Het was desastreus. Het ruimteschip Earthfinder verdween van de radar en er is nooit meer iets van vernomen. Ik verloor mijn grootvader, een oom en een tante. Ik was een kleine jongen. Acht jaar oud.

Kennis ging verloren. Middelen waren in onvoldoende mate beschikbaar. We gaven het op. Onze dromen spatten uiteen. Terugkeren naar Aarde was geen optie. We zouden daar niet lang overleven. Natuurlijk hadden we elkaar, onze gezinnen. Maar het vuur in ons was gedoofd. Het werd een lijdensweg op Maan.

Een laatste blik op Aarde. Dat is wat ik wil. Ik ken Aarde alleen van beelden en verhalen. Ik ben tweede generatie maanbewoner. Aarde is blauw, zoals altijd. De cyclonen en branden zijn goed zichtbaar, zoals altijd. Zou er nog leven zijn? Insecten misschien, of diepzeevissen? Ik weet het niet en zal het niet te weten komen. Ik ben 82 en voel me oud. Mijn lichaam wil niet meer. Mijn geest evenmin. Ik ben de laatste mens op Maan. Ik blaas mijn laatste adem uit.

****

Earthfinder II logboek. Aardedatum 2133, 21:43 uur. Baan om Aarde met succes uitgevoerd. Visueel contact met Maan over 10 minuten mogelijk.

Earthfinder II logboek. Aardedatum 2133, 21:55 uur. Maan, hier Earthfinder II, ontvangt u mij? Maan, ontvangt u mij? Over…..

Sociaal

Wat ben ik druk met van alles en nog wat. Vooral met sociale media. Facebook, Whatsapp, LinkedIn, Blogger. Alles op de smartphone, de laptop of de tablet. O ja, mail gebruik ik natuurlijk ook. Mijn kinderen gebruiken Snapchat, Instagram en misschien nog wel meer waar ik geen weet van heb. Op het werk hebben we nog blueKiwi. En we kijken televisie.

Nadat we zijn overgestapt naar een andere bank, lees Neo, hebben we nu televisie van XS4ALL. We hadden al internet en vast bellen daar, dus nu alles-in-één. Weer een paar tentakels minder. Echter, de tentakels van de sociale media hebben mij nog stevig in hun greep.

De monteur van XS4ALL, die bij ons alles zeer vakkundig heeft geïnstalleerd en uitgelegd, opende mij de ogen. Hij vertelde dat hij thuis geen televisie kijkt en dat hij nu tijd heeft voor allerlei leuke, sociale dingen. Vrienden bezoeken, echte vrienden. Spelletjes doen met de kinderen, echte spelletjes. Je weet wel, aan de grote tafel met een bord, dobbelstenen en pionnen.

Dit afschakelen begint me steeds beter te bevallen. Stiekem denken wij aan een tiny house, off-the-grid wonen. Geen eigen auto meer, maar private lease. Klein is het nieuwe groot. Krimp is de nieuwe groei. Ontspullen en onthaasten. Mensen verklaren ons voor gek. Je moet meer en meer. Economische groei is belangrijk.

‘Jullie takelen af,’ zeggen deze mensen. ‘Nee,’ is ons antwoord. ‘Wij tentakelen af.’

Ik heb een plan, een idee. Het is behoorlijk disruptive en dat past in deze tijd. Eén dag per maand ga ik naar mijn werk zonder smartphone en zonder laptop. Een pen en een schrijfblok zijn voldoende. Dit dwingt mij om met collega’s te praten, ideeën en ervaringen uit te wisselen. Een kop koffie te drinken. Niet de hele dag achter mijn bureau te zitten. Waarschijnlijk komen daar goede dingen uit. Voorstellen hoe we zaken efficiënter kunnen aanpakken.

Een verloren dag? Ik hoop en denk het niet. Ik ga het doen. Ik zal deze dag goed voorbereiden en nadenken hoe ik de uren ga schrijven. Ik heb nog een wbsje kwaliteit.